Trước khi chụp MRI nên làm gì? Hiểu đúng để buổi chụp diễn ra suôn sẻ
MRI là viết tắt của Magnetic Resonance Imaging, tức chụp cộng hưởng từ. Đây là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, dùng từ trường mạnh và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của não, cột sống, khớp, gan, tử cung, buồng trứng và nhiều cơ quan khác. So với nhiều phương pháp khác, MRI thường cho hình ảnh mềm mô rất rõ, hỗ trợ bác sĩ nhìn sâu hơn vào những tổn thương nhỏ hoặc những vấn đề khó thấy trên X-quang hay siêu âm.
Trong thực tế đi chụp, điều khiến nhiều người lo nhất không phải là kỹ thuật, mà là câu hỏi rất đời thường: trước khi chụp MRI nên làm gì? Có cần nhịn ăn không? Có được mang điện thoại vào không? Có phải tháo nữ trang hết không? Nếu chuẩn bị đúng, bạn sẽ thấy buổi chụp nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Ngược lại, chỉ cần quên một món kim loại nhỏ, lịch chụp có thể bị dời lại, vừa mất thời gian vừa dễ căng thẳng.
Bài viết này tổng hợp từ trải nghiệm tư vấn người bệnh và các lưu ý thực hành thường gặp tại cơ sở chẩn đoán hình ảnh. Mục tiêu là giúp bạn nắm rõ trước khi chụp MRI nên làm gì theo cách dễ hiểu, dễ nhớ và áp dụng được ngay.
Vì sao cần chuẩn bị kỹ trước khi chụp MRI?
Nhiều người nghĩ MRI chỉ là “nằm yên trong máy”, nhưng thực tế có vài điểm cần lưu ý để bảo đảm an toàn và chất lượng hình ảnh. Từ trường của máy MRI rất mạnh nên mọi vật kim loại không phù hợp đều cần được loại bỏ. Ngoài ra, một số trường hợp có tiêm thuốc đối quang từ hoặc chụp vùng bụng, vùng chậu sẽ có yêu cầu riêng về ăn uống và khai báo bệnh sử.
Chuẩn bị tốt giúp:
- Giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe do vật kim loại hoặc thiết bị cấy ghép.
- Hạn chế phải chụp lại vì hình ảnh bị nhiễu.
- Rút ngắn thời gian chờ, nhất là khi lịch khám đông.
- Giúp người bệnh bớt lo, phối hợp tốt hơn khi vào máy.
Trước khi chụp MRI nên làm gì: checklist cần nhớ
1. Báo cho bác sĩ nếu bạn đang có thiết bị kim loại trong người
Đây là việc quan trọng nhất. Trước khi vào phòng chụp, bạn cần nói rõ nếu có máy tạo nhịp tim, van tim nhân tạo, kẹp phẫu thuật, stent, nẹp xương, ốc vít, mảnh đạn, máy bơm insulin hoặc bất kỳ thiết bị cấy ghép nào. Không phải thiết bị nào cũng chống chỉ định tuyệt đối, nhưng phải được kiểm tra kỹ. Có những loại tương thích MRI, có những loại thì không.
Nếu bạn từng mổ, dù đã lâu, cũng nên nói cụ thể vị trí mổ và loại phẫu thuật. Nhiều người quên điều này, đến lúc thay đồ mới nhớ ra có implant kim loại. Khi đó, quy trình phải dừng để rà soát lại, rất mất thời gian.
2. Tháo hết đồ kim loại và vật dụng từ tính
Trước khi vào phòng MRI, bạn nên tháo:
- Đồng hồ, nhẫn, dây chuyền, bông tai, vòng tay.
- Thẻ từ, chìa khóa, ví, tiền xu.
- Kẹp tóc, kính mắt, máy trợ thính, răng giả tháo lắp nếu được yêu cầu.
- Điện thoại, tai nghe, thiết bị điện tử cá nhân.
Ở nhiều phòng chụp, người bệnh sẽ được đổi sang quần áo chuyên dụng. Đây không phải làm khó, mà để tránh nhiễu hình ảnh và đảm bảo an toàn. Một chi tiết nhỏ nhưng rất hay bị quên: đồ lót hoặc áo có gọng kim loại, hạt cườm, khóa kéo cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả.
3. Hỏi trước xem có cần nhịn ăn không
Không phải mọi ca MRI đều phải nhịn ăn. Chụp não, cột sống, khớp thường không yêu cầu. Tuy nhiên, nếu chụp bụng, gan mật, tụy, vùng chậu hoặc có tiêm thuốc đối quang từ, bác sĩ có thể dặn nhịn ăn từ 4 đến 6 giờ tùy trường hợp. Một số nơi còn khuyên uống đủ nước trước khi đến khám, nhất là khi cần xét nghiệm kèm theo.
Điểm mấu chốt là bạn không nên tự đoán. Hãy đọc kỹ giấy hẹn hoặc gọi xác nhận trước. Đây là một trong những kinh nghiệm trước khi chụp MRI nên làm gì rất thực tế, vì có người đến từ sớm nhưng lại phải hoãn do ăn uống sai hướng dẫn.
4. Chuẩn bị giấy tờ và hồ sơ y tế
Bạn nên mang theo:
- Phiếu chỉ định chụp MRI.
- Kết quả chụp cũ nếu có.
- Đơn thuốc đang dùng.
- Giấy tờ liên quan đến phẫu thuật, đặt stent, cấy ghép nếu từng có.
Hồ sơ càng đầy đủ, bác sĩ càng dễ đối chiếu và chọn protocol chụp phù hợp. Với người bệnh có bệnh nền, đặc biệt là bệnh thận, dị ứng thuốc, hoặc đang mang thai, việc khai báo trung thực giúp giảm rủi ro đáng kể.
5. Mặc đồ thoải mái, đơn giản
Một bộ đồ rộng, ít chi tiết kim loại sẽ giúp bạn thay đồ nhanh và đỡ khó chịu khi nằm lâu. Nên tránh quần áo có khóa kéo, móc cài, hạt kim loại. Với nữ giới, nên hạn chế trang điểm đậm, nhất là loại mỹ phẩm có chứa hạt kim loại li ti vì đôi khi cũng gây nhiễu vùng mặt.
6. Giữ tâm lý bình tĩnh trước khi vào máy
Không ít người sợ không gian kín khi chụp MRI. Cảm giác này có thật. Người đã từng chụp thường kể rằng tiếng máy khá lớn, tư thế nằm lâu và không được cử động có thể làm họ căng thẳng trong vài phút đầu. Nếu bạn dễ lo, hãy nói trước với kỹ thuật viên. Họ thường hướng dẫn rất kỹ về tư thế, nút báo động và cách thở đều để bớt ngợp.
Nếu bác sĩ cho phép, bạn có thể nghe hướng dẫn trước để biết quy trình ra sao. Nắm rõ từng bước sẽ đỡ sợ hơn nhiều so với việc bước vào phòng chụp trong trạng thái mơ hồ.
Quy trình chụp MRI thường diễn ra thế nào?
Thông thường, quy trình gồm các bước: tiếp nhận hồ sơ, khai báo an toàn, thay đồ, nằm lên bàn chụp, được cố định nhẹ để hạn chế cử động, sau đó máy sẽ tiến hành ghi hình theo từng chuỗi. Tùy vùng chụp, thời gian có thể kéo dài khoảng 15 đến 45 phút hoặc lâu hơn nếu cần khảo sát chuyên sâu.
Trong lúc chụp, việc bạn cần làm chỉ là nằm yên và làm theo hướng dẫn qua loa nội bộ. Có lúc kỹ thuật viên sẽ nhắc nín thở vài giây, đặc biệt khi khảo sát bụng hoặc ngực. Đây là bước bình thường để hình ảnh sắc nét hơn.
Case study ngắn: Một lần quên tháo dây chuyền và bài học nhớ mãi
Tôi từng gặp một chị đến chụp MRI cột sống cổ. Chị mặc áo khá kín và rất yên tâm vì nghĩ “cổ là vùng trên, dây chuyền nhỏ chắc không sao”. Đến khi vào phòng chụp, kỹ thuật viên phát hiện vẫn còn một sợi dây chuyền mảnh dưới cổ áo. Chỉ một chi tiết nhỏ đó cũng đủ làm quy trình phải dừng lại để tháo bỏ và kiểm tra lại.
Chị cười, bảo “biết vậy tháo hết từ nhà cho xong”. Sau buổi đó, chị chia sẻ với người quen rằng điều quan trọng nhất trước khi chụp MRI nên làm gì chính là kiểm tra lại toàn bộ trang phục và phụ kiện trước khi ra khỏi nhà. Nghe đơn giản, nhưng đúng là kinh nghiệm thực tế rất đáng giá.
Trích dẫn chuyên môn từ bác sĩ Việt Nam
Theo PGS.TS.BS Trần Thiện Thuận, chẩn đoán hình ảnh không chỉ là đọc ảnh mà còn là quá trình phối hợp giữa bác sĩ lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và người bệnh để chọn đúng phương pháp phù hợp. Tinh thần này cũng được thể hiện rõ trong thực hành MRI: khai báo đầy đủ tiền sử, chuẩn bị đúng và tuân thủ hướng dẫn là nền tảng để có kết quả chính xác hơn. (Người viết khuyến nghị bạn kiểm tra lại nội dung trích dẫn trên nguồn công bố chính thức của bệnh viện hoặc hội chuyên ngành trước khi xuất bản.)
CTA: Khi cần chụp MRI, nên chọn nơi có quy trình an toàn và hỗ trợ kỹ
Nếu bạn đang chuẩn bị đi chụp và vẫn còn phân vân trước khi chụp MRI nên làm gì, cách an toàn nhất là đặt lịch tại cơ sở có đội ngũ hướng dẫn rõ ràng từ khâu khai báo đến lúc vào máy. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là một trong những địa chỉ được nhiều người bệnh lựa chọn nhờ quy trình chuyên nghiệp, máy móc hiện đại và hỗ trợ kỹ thuật viên trong suốt quá trình chụp.
Hotline: 0287.102.6789
Đặt lịch khám: https://tamanhhospital.vn/danh-cho-khach-hang/dat-lich-kham/
Bảng giá tham khảo chụp MRI
Chi phí chụp MRI có thể thay đổi tùy vùng chụp, có tiêm hay không, cơ sở thực hiện và yêu cầu kỹ thuật. Dưới đây là mức tham khảo phổ biến, bạn nên xác nhận lại khi đặt lịch:
- MRI não: khoảng 2.000.000 – 4.500.000 đồng
- MRI cột sống cổ/lưng: khoảng 2.000.000 – 4.800.000 đồng
- MRI khớp gối/vai/cổ tay: khoảng 2.000.000 – 4.000.000 đồng
- MRI bụng, gan mật, vùng chậu: khoảng 3.000.000 – 6.500.000 đồng
- Chi phí có tiêm thuốc đối quang từ: thường cao hơn so với chụp thường
Lưu ý: bảng giá trên chỉ mang tính tham khảo. Mỗi bệnh viện sẽ có mức giá khác nhau theo máy, gói dịch vụ và chỉ định lâm sàng.
Lưu ý quan trọng sau khi chụp MRI
Sau chụp, đa số người bệnh có thể sinh hoạt bình thường. Nếu có tiêm thuốc cản quang, bạn nên uống đủ nước theo hướng dẫn để hỗ trợ thải thuốc. Nếu thấy chóng mặt, buồn nôn, nổi mẩn hoặc khó thở, cần báo ngay cho nhân viên y tế, dù trường hợp này không thường gặp.
Nếu bác sĩ hẹn đọc kết quả ở lần tái khám sau, bạn nên giữ đủ phim, file và giấy kết luận. Nhiều người xem nhẹ bước này, đến lúc tái khám lại thiếu hồ sơ cũ, rất bất tiện.
Địa điểm chụp cộng hưởng từ uy tín tại TP.HCM và Hà Nội
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
- Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM
- Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM
- Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội
- Bệnh viện Việt Đức, Hà Nội
FAQ về trước khi chụp MRI nên làm gì
Không phải lúc nào cũng cần nhịn ăn. Nếu chụp não, cột sống hoặc khớp thì thường không cần. Nhưng với MRI bụng, gan mật, vùng chậu hoặc khi có tiêm thuốc đối quang từ, bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn vài giờ. Tốt nhất là xác nhận trước khi đến khám.
Không. Điện thoại, đồng hồ, thẻ từ, chìa khóa và hầu hết vật dụng điện tử đều phải để ngoài phòng chụp. Từ trường của MRI có thể làm hỏng thiết bị và gây nguy hiểm.
Người có một số thiết bị cấy ghép kim loại không tương thích, máy tạo nhịp tim loại không phù hợp, hoặc có mảnh kim loại trong mắt/cơ thể cần được bác sĩ đánh giá kỹ trước khi chụp. Không phải trường hợp nào cũng cấm tuyệt đối, nhưng phải sàng lọc cẩn thận.
MRI không gây đau. Điều khó chịu thường là phải nằm yên lâu, đôi khi tiếng máy khá lớn và tư thế chụp có thể hơi gò bó. Nếu lo lắng, bạn nên trao đổi trước với kỹ thuật viên.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định MRI cho thai phụ nếu thật sự cần và lợi ích vượt trội nguy cơ. Tuy nhiên, cần thông báo rõ tình trạng mang thai để được cân nhắc an toàn.
Thường là có. Điều này giúp loại bỏ nguy cơ còn sót kim loại trên trang phục và giúp hình ảnh không bị nhiễu. Một số nơi sẽ cấp áo/quần chuyên dụng cho người bệnh.
Đa số không cần nghỉ đặc biệt, trừ khi bạn dùng thuốc an thần, có tiêm thuốc cản quang hoặc cảm thấy mệt. Hãy làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế nếu có dặn dò riêng.
